Boyun kütletmek veya çektirmek boyun fıtığına iyi gelir mi?
Kesinlikle hayır, bu son derece tehlikeli ve tırt bir alışkanlıktır. Boyun omurlarının tam içinden beyne giden hayati damarlar (vertebral arterler) geçer. Mahalle arasında veya bilinçsiz masörlerde yapılan "kütletme" veya "çektirme" işlemleri, fıtığı patlatmanın ötesinde boyun damarlarını yırtarak felce veya inmeye (şoka) neden olabilir.
Şiddetli baş dönmesi, kulak çınlaması ve bulantım var. Sebebi boynum olabilir mi?
Evet, olabilir. Buna tıpta "Servikal Vertigo" denir. Boyun düzleşmesi veya ileri derece kireçlenme, beyne giden kan akışını anlık olarak bozarak veya denge sinirlerini uyararak şiddetli baş dönmelerine, göz kararmalarına ve kulak çınlamalarına yol açabilir.
Boyun fıtığı teşhisi aldım, sürekli boyunluk takmalı mıyım?
Doktorunuz aksini söylemedikçe hayır. Şiddetli bir travma (kaza) veya akut bir spazm dönemi dışında, kafanıza göre haftalarca boyunluk takmak boyun kaslarınızı tembelleştirir ve eritir. Kasları erimiş bir boyun, fıtığa karşı tamamen savunmasız kalır.
Sülük, hacamat veya bitkisel kremler patlamış boyun fıtığını küçültür mü?
Böyle bir şeyin tıbben imkanı yoktur. Fıtık; iki kemik arasındaki kıkırdağın yırtılıp omurilik kanalına taşmasıdır. Cilt yüzeyine sürülen kremlerin veya yapılan hacamatın, kemiğin içindeki omuriliğe ulaşıp o kıkırdağı geri itmesi veya yok etmesi fiziksel olarak imkansızdır. Bu yöntemler sadece vakit kaybettirir ve sinir hasarının büyümesine yol açar.
Boyun fıtığı ameliyatlarında "Lazerle Patlatma" diye bir şey var mı?
İnternette dönen bu tarz söylemler genellikle ticari birer efsanedir. Gerçek ve kalıcı çözüm Lazer değil, Mikrocerrahi'dir. İlerlemiş ve patlamış bir fıtık lazerle buharlaştırılamaz. Mikroskop altında o kıkırdak parçasının özel aletlerle tek tek temizlenmesi ve sinirin mekanik olarak rahatlatılması gerekir.
Boyun fıtığı ameliyatından sonra sesim kısılır mı veya yutkunma zorluğu çeker miyim?
Açık ve eski tekniklerle yapılan ameliyatlarda bu riskler mevcuttu. Ancak günümüzde uyguladığımız üst düzey Mikrocerrahi yönteminde, dokular dev ekranlarda milimetrik olarak büyütülerek görülür. Ses tellerine giden sinirler kusursuz bir şekilde korunur. Geçici bir yutkunma hassasiyeti (birkaç gün) normaldir ancak kalıcı ses kısıklığı riski neredeyse sıfırdır.
Ellerimde uyuşma var ama boynum ağrımıyor. Yine de boyun fıtığı olabilir mi?
Evet. Boyun fıtığının en sinsi tarafı budur. Fıtık, kola ve ellere giden sinirleri sıkıştırdığında boyun ağrısından çok elde uyuşma, karıncalanma, iğne batması ve güç kaybı (eşya düşürme) yapar. Ağrının olmaması güvende olduğunuz anlamına gelmez; sinir hasarının ilerlediğinin göstergesi olabilir.
Boyun düzleşmesi tedavi edilmezse felç yapar mı?
Boyun düzleşmesi tek başına felç yapmaz. Ancak boynun o doğal "C" yayı şeklindeki amortisör sistemi bozulduğu için, başın tüm ağırlığı disklerin üzerine biner. Tedavi edilmeyen düzleşme, çok kısa süre içinde çoklu boyun fıtıklarına ve erken yaşta şiddetli kireçlenmeye zemin hazırlar.
Boyun ameliyatı için masaya yatarsam aylarca çalışamaz mıyım?
Tam aksine. Mikrocerrahi tekniğinde boyun kasları kesilmez veya parçalanmaz. Sadece boynun ön tarafındaki doğal bir cilt kıvrımından 2-3 cm'lik mikro bir kesiyle girilir. Hastalarımız ameliyattan birkaç saat sonra ayağa kalkıp yürür, ertesi gün taburcu olur ve masa başı işlerine genellikle 1 hafta içinde rahatlıkla dönebilirler.
Her sabah boynum tutulmuş uyanıyorum, çok pahalı bir yatak alsam düzelir mi?
Yatağa on binlerce lira harcamadan önce yastığınızı değiştirin. Yüzüstü uyumak ve çok yüksek/çok sert yastıklar kullanmak boyun kaslarını gece boyu işkenceye maruz bırakır. Boyun boşluğunuzu tam dolduran, omuz yüksekliğinize uygun ortopedik (visco) bir yastık ve sırtüstü/yan yatış pozisyonu sorunu büyük oranda çözecektir.
Geceleri omuz ağrısından uyuyamıyorum ve üzerine yatamıyorum. Neden olur?
Gece ağrısı omuz sorunlarında en büyük "kırmızı alarmdır". Gündüz idare ettiğiniz ağrı gece uykudan uyandırıyorsa, bunun en büyük iki sebebi Rotator Kılıf (Omuz Kası) Yırtığı veya Donuk Omuz başlangıcıdır. Basit bir incinme veya yel girmesi gece sizi uykudan uyandırmaz. Vakit kaybetmeden detaylı muayene ve MR çekimi şarttır.
Omuz kası (Rotator Kılıf) yırtığı kendi kendine veya kremlerle kaynar mı?
Hayır, kaynamaz. Omuz kaslarındaki tam kat yırtıklar tıpkı gergin bir lastiğin kopması gibidir; koptuğu yerden geriye doğru kaçar. Cilde sürülen kremler, sülük tedavisi veya hacamat o kopan tendonu yerine dikemez, bunlar tamamen tırt ve vakit kaybettiren yöntemlerdir. İleri evre tam kat yırtıkların tek kesin çözümü kapalı (artroskopik) cerrahi ile o kasın yerine dikilmesidir.
"Donuk Omuz" teşhisi kondu. Bu hastalık kalıcı mıdır, kendi kendine geçer mi?
Donuk omuz (Frozen Shoulder), omuz eklemini saran kapsülün büzüşüp kalınlaşmasıdır. Kendi haline bırakılırsa hastalığın doğal süreci (donma, donuk kalma ve çözülme) 2-3 yıl sürebilir ve bu süreç hastaya cehennem azabı yaşatır. Beklemek yerine erken evrede eklem içi enjeksiyonlar, agresif fizik tedavi ve dirençli vakalarda kapalı cerrahi (gevşetme) ile bu süreç aylar içinde tamamen bitirilir.
Kolumu yukarı kaldırırken veya montumu giyerken omzumda takılma ve ağrı oluyor. Sebebi nedir?
Bu durum genellikle Omuz Sıkışma Sendromu (İmpingement) olarak bilinir. Kolunuzu kaldırdığınızda, omuz kası kemik çatının (akromiyon) altında sıkışır ve sürtünür. Erken evrede müdahale edilmezse (fizik tedavi, enjeksiyon vb.), o sürtünen kemik zamanla alttaki omuz kasını bir halatı keser gibi yırtarak kopmasına neden olur.
Omuz çıkığı bir kez olduktan sonra sürekli tekrarlar mı?
Eğer genç yaşta (özellikle 20'li yaşların başında) ve sportif bir aktivite sırasında omzunuz çıktıysa, eklemi tutan "Labrum" (conta) yırtılmış demektir (Bankart Lezyonu). Bu yaş grubunda omzun tekrar çıkma ihtimali %80'in üzerindedir. Sürekli tekrarlayan (alışkanlık haline gelen) çıkıklar kıkırdağı parçalayacağı için, o yırtık contanın kapalı ameliyatla (Artroskopi) yerine dikilmesi şarttır.
Kapalı Omuz Ameliyatı (Artroskopi) sonrası kollarımı ne zaman kullanabilirim?
Artroskopi, omuzu baştan başa yarmadan sadece 0.5 santimetrelik 3-4 delikten kamera ile girilerek yapılan devrim niteliğinde bir cerrahidir. Kaslar kesilmediği için ameliyat sonrası ağrı çok azdır. Özel bir omuz askısı ile birkaç hafta koruma sağlanır, ancak pasif egzersizlere ertesi gün başlanır. Açık ameliyatlara kıyasla normal hayata ve spora dönüş çok daha hızlıdır.
Omuz yırtıklarında PRP (Kök Hücre) veya kortizon iğnesi işe yarar mı?
Kopmuş ve yerinden ayrılmış tam kat bir yırtığı iğneyle birbirine yapıştıramazsınız. Ancak kısmi (yarım) yırtıklarda, kas gerginliklerinde ve sıkışma sendromlarında hastanın kendi kanından elde edilen PRP veya kök hücre tedavileri dokuyu biyolojik olarak iyileştirir ve çok etkilidir. Sürekli ve bilinçsiz yapılan kortizon iğneleri ise ağrıyı anlık kesse de uzun vadede tendonları çürüterek kopmalarını hızlandırır.
Fitness yapıyorum, omzumun ön tarafında sürekli ağrı var. Sporu bırakmalı mıyım?
Bu genellikle Biceps Tendiniti veya SLAP Lezyonu dediğimiz, ağır kaldırmaya (özellikle bench press veya omuz pres) bağlı oluşan aşırı kullanım hasarıdır. Sporu tamamen bırakmanıza gerek yoktur, ancak omuz mekaniğini bozan hareketleri geçici olarak durdurmanız ve o bölgedeki inflamasyonu uzman hekim kontrolünde tedavi ettirmeniz şarttır.
İleri yaşlarda omuz kireçlenmesi (Osteoartrit) için protez takılır mı?
Evet. Eğer omuz eklemindeki kıkırdak tamamen aşınmış, kemikler birbirine sürtmeye başlamışsa ve omuzu kaldıran kaslar da işlevini yitirmişse "Ters Omuz Protezi" veya "Total Omuz Protezi" hayat kurtarıcıdır. Tıpkı diz ve kalçada olduğu gibi, aşınan yüzeyler yapay eklemlerle değiştirilir ve hasta ağrısız bir şekilde kollarını kullanmaya devam eder.
Omuz ameliyatlarında Op. Dr. Fatih Volkan Tercan'ın uzmanlığı ve yaklaşımı nedir?
Op. Dr. Fatih Volkan Tercan, omuz hastalıklarında eski usul, kas dokusunu tahrip eden "açık" cerrahilerden kaçınır. İster tekrarlayan omuz çıkıkları (Bankart), ister karmaşık kas yırtıkları (Rotator Kılıf) olsun, ameliyatların tamamına yakınını en ileri teknoloji olan Omuz Artroskopisi (Kapalı Yöntem) ile gerçekleştirir. Amaç; minimum doku hasarı ile, milimetrik onarım sağlamak ve hastanın ağrısız bir şekilde eski aktif yaşamına en kısa sürede dönmesini garantilemektir.
Dizlerimden yürürken ve merdiven çıkarken "kırt kırt" sesler geliyor, kireçlenme mi başladı?
Eğer o seslere ağrı da eşlik ediyorsa, evet; diz kapağınızın altındaki veya eklem içindeki kıkırdakların aşınmaya başladığının (kireçlenme) en net sinyalidir. Kıkırdak pürüzsüzlüğünü kaybettiği için kemikler birbirine sürtünür. Ağrı başladığı an tehlike çanları çalar, vakit kaybetmeden muayene olmanız gerekir.
Menisküs yırtığı ameliyatsız (kendi kendine) iyileşir mi?
Menisküslerin kan dolaşımı yok denecek kadar azdır; bu yüzden yırtılan bir menisküs ciltteki bir kesik gibi "kendi kendine kaynamaz". Ancak her yırtık ameliyatlık değildir. Dizde takılma ve "kilitlenme" yapmayan basit yırtıklar fizik tedavi ve güçlendirme egzersizleriyle tolere edilebilir. Kilitlenme yapan mekanik yırtıklar ise Artroskopi (kapalı ameliyat) ile temizlenmek zorundadır.
Dizime "sıvı iğnesi" veya "kök hücre (PRP)" yaptırsam eriyen kıkırdağım geri gelir mi?
İnternetteki abartılı reklamların aksine; dünyada tamamen bitmiş, yok olmuş bir kıkırdağı yeniden var eden sihirli bir iğne yoktur. PRP ve Hyalüronik Asit (sıvı takviyesi) tedavileri, kıkırdak tamamen bitmeden önce eklemin ömrünü uzatmak, sürtünmeyi azaltmak ve ağrıyı kesmek için yapılır. Kemik kemiğe dayanmış son evre kireçlenmede iğneler vakit kaybıdır.
Kıkırdak yenilemek için "paça çorbası" içmek veya kolajen hapı yutmak işe yarar mı?
Bu tamamen tırt ve bilim dışı bir koca karı efsanesidir. Midede sindirilen bir çorbanın veya gıdanın direkt dizinize gidip orada kıkırdak inşa etmesi fiziksel ve biyolojik olarak imkansızdır. Aksine, bu tarz ağır beslenmeler kilo aldırarak dizinize binen yükü artırır ve kireçlenmeyi hızlandırır.
Ön Çapraz Bağım (ÖÇB) koptu, ameliyat olmazsam ne olur?
Diziniz boşluğa düşer ve güvensizlik hissi yaşarsınız. Her merdiven inip çıkışta veya ani dönüşte diziniz kontrolsüzce "kayar". Bu kaymalar kısa süre içinde dizin içindeki menisküsleri ve sağlıklı kıkırdakları parçalar. Genç ve aktif bir bireyseniz, bağ kopukken spora devam etmek dizinizi tamamen mahvetmek demektir; ameliyat şarttır.
Diz Artroskopisi (Kapalı Ameliyat) sonrasında ne zaman yürüyebilirim?
Aynı gün! Menisküs yırtıkları veya bağ onarımları için yapılan diz artroskopisinde bacağınız yarılmaz. Kamera ve mikro aletler için sadece 0.5 cm'lik iki küçük delik açılır. Kaslar kesilmediği için hasta birkaç saat içinde ayağa kalkıp yürür ve ertesi gün taburcu olarak günlük hayatına hızla döner.
Kilo vermek diz ağrısını gerçekten geçirir mi?
Dünyanın en güçlü ve bedava ilacı kilo vermektir. Mekanik kural şudur: Düz yolda yürürken dizinize vücut ağırlığınızın 3 katı, merdiven inerken 5 katı yük biner. Sadece 10 kilo vermeniz bile, her merdiven basamağında dizinizin üzerinden 50 kiloluk bir çimento torbasını almanız demektir. Kilo vermeden yapılan tedaviler eksik kalır.
Diz protezi takıldıktan sonra bacağımı eskisi gibi bükebilecek miyim?
Kesinlikle. Modern protez tasarımları ve ileri cerrahi teknikler sayesinde, hastalarımız ameliyattan ve fizik tedavi sürecinden sonra dizlerini tama yakın bükebilir, rahatça merdiven inip çıkabilir ve ağrısız bir şekilde sosyal hayatlarına geri dönebilirler.
Robotik Diz Protezi ameliyatının normal ameliyattan farkı nedir?
Robotik cerrahi, insan elindeki milimetrik yanılma payını sıfıra indiren bir teknoloji harikasıdır. Kemik kesileri ve protezin yerleştirileceği açı, ameliyat öncesi 3 boyutlu bilgisayar ortamında kusursuzca planlanır. Protez kemiğe "mükemmel uyumla" yerleştirildiği için, hastanın ayağa kalkma süresi inanılmaz hızlanır ve protezin ömrü maksimum seviyeye çıkar.
Genç yaşta (40'lı yaşlarda) kireçlenmem var, hemen protez mi takılacak?
Op. Dr. Fatih Volkan Tercan'ın temel prensibi kendi orijinal ekleminizi korumaktır. Genç yaşlarda protez en son çaredir. Bunun yerine, yükün bindiği aşınmış bölgeyi rahatlatmak için "Yüksek Tibial Osteotomi" denilen kemik düzeltme ameliyatları veya kök hücre (SVF) gibi biyolojik yöntemlerle kendi dizinizi kurtarmak ilk hedefimizdir.
Hayatımda hiç tenis oynamadım ama doktor "Tenisçi Dirseği" olduğumu söyledi. Bu nasıl olur?
İsmine aldanmayın. Tenisçi dirseği (Lateral Epikondilit), dirseğin dış kısmındaki tendonların aşırı kullanıma bağlı zedelenmesidir. Tenisçilerden çok; sürekli bilgisayar (mouse) kullananlarda, ev hanımlarında (bez sıkma hareketi), tornavida çeviren ustalar ve sürekli ağır kaldıranlarda görülür. Çaydanlık veya sürahi kaldırırken dirseğin dışına saplanan o bıçak gibi ağrının bir numaralı sebebidir.
Tenisçi dirseği ameliyatsız tedavi edilebilir mi? PRP işe yarar mı?
Kesinlikle tedavi edilebilir, ameliyat en son seçenektir. Erken evrede özel dirseklik (epikondilit bandı), istirahat ve buz uygulaması işe yarar. Kronikleşmiş ve aylardır geçmeyen vakalarda ise hastanın kendi kanından elde edilen onarıcı hücrelerin hasarlı tendona verildiği PRP enjeksiyonları ve ESWT (Şok Dalga Terapisi) ile çok yüksek oranda kalıcı iyileşme sağlanır.
Dirseğimi masaya dayadığımda serçe ve yüzük parmağım uyuşuyor. Sebebi nedir?
Bu durum genellikle Kübital Tünel Sendromu dediğimiz, dirsekteki ulnar sinirin sıkışmasıdır. Eldeki karpal tünelin dirsek versiyonudur. Özellikle dirseği sürekli bükülü tutarak uyuyanlarda veya dirseğini masaya çok dayayanlarda görülür. İhmal edilirse ellerde kalıcı güç kaybına ve kas erimesine yol açabilir.
Dirsekte sinir sıkışması (Kübital Tünel) için ameliyat şart mıdır?
Eğer sinir hasarı başlangıç seviyesindeyse ve elde kas erimesi (çökme) başlamadıysa; dirseği düz tutan gece atelleri ve alışkanlık değişiklikleri ile ameliyatsız çözülebilir. Ancak elde güç kaybı, eşyaları düşürme ve ilerlemiş sinir hasarı varsa, siniri o dar tünelden kurtarmak için acil mikrocerrahi gevşetme ameliyatı şarttır.
Dirseğimin arkasında aniden yumurta gibi, su dolu yumuşak bir şişlik çıktı. Kanser veya tümör olabilir mi?
Kanser veya tümör olma ihtimali yok denecek kadar azdır. Bu tablo genellikle Olekranon Bursiti dediğimiz durumdur. Dirseğin arka kemiğini koruyan sıvı dolu keseciğin, dirseği sürekli sert zemine dayama veya ani bir çarpma sonucu iltihaplanıp şişmesidir. Çoğu zaman basit bir enjektörle suyun boşaltılması ve bandajlama ile tedavi edilir.
Tenisçi veya Golfçü dirseğinde sürekli kortizon iğnesi yaptırmak zararlı mıdır?
Evet, zararlıdır. Kortizon iğneleri yangıyı (inflamasyonu) ve ağrıyı çok hızlı keser ancak arka arkaya ve bilinçsizce (çoklu seanslar halinde) yapıldığında tendonların yapısını zayıflatır ve tendon kopmalarına zemin hazırlar. Kliniğimizde, dokuyu maskelemek yerine iyileştiren PRP ve kök hücre türevi onarıcı biyolojik tedaviler daha çok tercih edilmektedir.
Dirseğim kırıldı. Alçıya almak yerine neden ameliyat önerildi?
Dirsek eklemi, insan vücudunda kırık veya çıkık sonrası en çabuk donan (sertleşen) ve hareketini kaybeden eklemdir. Ayrışmış ve yerinden oynamış dirsek kırıklarında kemiği alçıyla haftalarca hareketsiz bırakmak, kırık kaynasa bile dirseğin kilitli kalmasına neden olur. Amacımız; kırığı vida ve plaklarla anatomik olarak sabitleyip, hastayı ertesi gün hareket ettirerek dirsekteki donmayı engellemektir.
Dirseğimi büküp açarken takılma oluyor ve içinden kıkırdak sesleri geliyor. Neden?
Eğer gençseniz ve sporcuysanız bu durum eklem faresi (kopmuş serbest kıkırdak parçası) olabilir. İleri yaşlardaysanız, dirsek eklemindeki ileri derece kireçlenmenin (osteoartrit) habercisidir. Her iki durum da dirsek artroskopisi (kapalı kamera yöntemi) ile, o kopan parçaların temizlenmesi ve kıkırdağın düzeltilmesiyle tedavi edilebilir.
Golfçü Dirseği (Medial Epikondilit) nedir, Tenisçi dirseğinden farkı ne?
Tenisçi dirseği dirseğin dış kısmındaki tendonlarda ağrı yaparken; Golfçü Dirseği dirseğin iç kısmındaki (vücuda bakan taraftaki) çıkıntıda ağrı yapar. Genellikle halter kaldıranlarda, barfiks çekenlerde veya ağır ev işi yapanlarda el bileğinin içeri doğru aşırı bükülmesiyle oluşur. Tedavi prensipleri (PRP, ESWT, atel) tenisçi dirseği ile aynıdır.
Dirsek ameliyatlarından sonra kolum felçli veya kilitli kalır mı?
Modern cerrahi yöntemlerle bu riskler minimuma indirilmiştir. İster sinir sıkışması olsun ister karmaşık bir dirsek kırığı, Op. Dr. Fatih Volkan Tercan'ın uyguladığı mikrocerrahi ve stabil fiksasyon teknikleri sayesinde sinirler titizlikle korunur. Ameliyat sonrası hemen başlanan agresif ve doğru bir fizik tedavi programı ile hastalarımız kısa sürede tam hareket açıklığına kavuşur.
Belim tutuldu, doğrulamıyorum. Fıtığım mı patladı yoksa kas spazmı mı?
Ani bir hareket sonrası belin kilitlenip yamuk kalması çoğu zaman fıtık patlaması değil, vücudun omurgayı korumak için yaptığı şiddetli bir kas spazmıdır. Fıtık patlamasında asıl belirti bel ağrısından ziyade, bacağa veya topuğa vuran elektrik çarpması hissi, uyuşma ve güç kaybıdır. Kesin ayrım MR ile yapılır.
Bel fıtığı ameliyatsız (fizik tedaviyle) tamamen geçer mi?
Bacağa vuran ciddi bir güç kaybı veya idrar kaçırma (kırmızı bayraklar) yoksa, bel fıtıklarının büyük bir kısmı ameliyatsız (istirahat, fizik tedavi ve epidural enjeksiyonlar) tedavi edilebilir. Ancak fıtık siniri boğmuşsa ve ayakta "düşük ayak" dediğimiz felç durumu başlamışsa ameliyat tek ve kesin çözümdür.
İnternette satılan sülük, hacamat veya kremler bel fıtığını küçültür mü?
Bu yöntemlerin hepsi tamamen tırt ve tıp dışı efsanelerdir. Fıtık, iki kemik arasındaki kıkırdağın omurilik kanalına taşmasıdır. Cilde sürülen bir kremin veya atılan çiziğin kemiğin içine girip o kıkırdağı yok etmesi fiziksel olarak imkansızdır. Sadece vakit kaybettirir ve sinir hasarını büyütür.
Bel fıtığı ameliyatı olursam felç kalma veya masada kalma riskim var mı?
Eski, ilkel ve açık ameliyatlarda bu korkular haklıydı. Ancak günümüzde uyguladığımız "Mikrocerrahi" yönteminde dev mikroskoplar altında sinirler milimetrik olarak büyütülür. Sinire zarar verme veya felç olma ihtimali yok denecek kadar azdır.
Mikrocerrahi ile bel fıtığı ameliyatından sonra ne zaman ayağa kalkarım?
Mikrocerrahi tekniğinde kaslar kesilip biçilmez, sadece 1.5 - 2 cm'lik mikro bir kesiden girilir. Hastalarımız ameliyattan sadece birkaç saat sonra ayağa kalkıp yürür, aynı gün veya ertesi sabah hastaneden taburcu olur. Masa başı işlere dönüş genellikle 10-15 gün içinde gerçekleşir.
Bel fıtığı ameliyatından yıllar sonra aynı yerden tekrar fıtık patlar mı?
Fıtık ameliyatında, sinire baskı yapan kıkırdak temizlenir ancak diskin tamamı (amortisör görevi gördüğü için) boşaltılmaz. Eğer hasta ameliyat sonrası kilo alırsa, ağır kaldırmaya devam ederse ve bel kaslarını güçlendirmezse (kendi payına düşen görevi yapmazsa) %5-10 ihtimalle nüks etme riski vardır.
Bel kayması (Spondilolistezis) nedir, kesin platin (vida) takılması şart mıdır?
Omurlardan birinin diğerinin üzerinden öne doğru kaymasıdır. Bacaklara giden sinirleri giyotin gibi keserek yürüme mesafesini kısaltır. Eğer kayma ilerleyiciyse ve omurga stabilitesi (dengesi) tamamen bozulmuşsa, omurgayı dondurup sabitlemek için titanyum vidalarla (halk arasında platin) sabitleme ameliyatı şarttır.
Yaşlılarda yürüme mesafesini kısaltan "Dar Kanal" (Spinal Stenoz) nedir?
İlerleyen yaşla birlikte bel omurlarındaki bağların ve kireçlenmiş kemiklerin kalınlaşarak, omuriliğin geçtiği kanalı boğmasıdır. Hasta 100-200 metre yürüdükten sonra bacaklarına kramplar girer, dinlenmek veya öne eğilmek zorunda kalır. Çözümü, o kanalı mikrocerrahi ile genişletip sinirleri özgürlüğüne kavuşturmaktır.
Çok pahalı ve ortopedik bir yatak alırsam kronik bel ağrım geçer mi?
Yatak tek başına bir tedavi yöntemi değildir. Bel kireçlenmesi veya mekanik bir bozukluğunuz varsa dünyanın en pahalı yatağı da ağrınızı kesmez. Yatak sadece destekleyicidir. Yarı sert, vücudun doğal kıvrımlarını destekleyen bir yatak seçilmeli ve mutlaka tıbbi tedavi/egzersiz ile desteklenmelidir.
Bel ameliyatlarından sonra korse takmak zorunda mıyım?
Mikrocerrahi fıtık ameliyatlarından sonra genellikle korseye ihtiyaç duyulmaz. Ancak bel kayması (vida) veya dar kanal ameliyatlarından sonra, kemiklerin kaynaması ve omurganın ilk dönemde desteklenmesi için doktorunuzun belirleyeceği süre boyunca özel çelik balenli korseler kullanılmalıdır.
Sırt ağrısı kalp krizi veya akciğer hastalığı belirtisi olabilir mi?
Evet, olabilir ve bu yüzden asla hafife alınmamalıdır. Özellikle sol kürek kemiğine, kola ve çeneye yayılan, nefes almayı zorlaştıran ve soğuk terlemeyle gelen sırt ağrıları iç organ kaynaklı olabilir. Ancak ortopedik (mekanik) sırt ağrıları genellikle hareketle, gerinmeyle veya omurgaya baskı yapmakla artar. Şüphe durumunda ilk iş detaylı bir muayeneden geçmektir.
Kürek kemiklerimin arasındaki geçmek bilmeyen yanma ve batma sırt fıtığı mıdır?
Büyük ihtimalle hayır. Sırt fıtığı omurganın en nadir görülen fıtık türüdür. Kürek kemikleri arasındaki o inatçı yanma, batma ve ağırlık hissinin %90 sebebi duruş bozukluğuna bağlı "Kulunç" (Miyofasiyal Ağrı Sendromu) dediğimiz, kaslar içindeki kanlanmayan sert düğümlerdir.
Sırtımdaki kulunçları (kas düğümlerini) masajla veya bardak çekmekle yok edebilir miyim?
Bu yöntemlerin hepsi geçici ve anlık rahatlama sağlayan tırt çözümlerdir. Kasılan kasın derinlerindeki düğüm (tetik nokta) fiziksel olarak çözülmedikçe, ağrı birkaç gün içinde geri döner. Kalıcı çözüm; uzman hekim tarafından bizzat o düğümün içine uygulanan "Tetik Nokta Enjeksiyonu" ve ardından gelen doğru postür egzersizleridir.
Yaşlı annemin sırtında ufak bir hareketle aniden dayanılmaz bir ağrı başladı, sebebi ne olabilir?
Özellikle kemik erimesi (osteoporoz) olan ileri yaşlı kadınlarda, sadece hapşırma, öksürme veya hafif bir eğilme hareketiyle bile sırt omurları kendi içine çökerek kırılabilir. Çökme kırığı (osteoporotik kırık) ani ve hastayı yatağa kilitleyen dayanılmaz bir sırt ağrısı yaratır. Vakit kaybetmeden röntgen ve MR ile teşhis konulmalıdır.
Yaşlılarda görülen sırt çökme kırıklarında aylarca çelik korse mi takılır?
Eskiden bu yöntem uygulanırdı ancak hastayı yatağa mahkum etmek ölümcül komplikasyonlara yol açar. Günümüzde "Kifoplasti" (Kemik Çimentosu) adı verilen kapalı bir işlemle, iğneyle kırık omurun içine girilip çöken kemik şişirilir ve içi tıbbi çimentoyla doldurulur. Hasta ameliyat masasından ağrıları tamamen bitmiş olarak kalkar ve aynı gün yürür.
Giderek kamburlaşıyorum (Kifoz), internetten aldığım dik duruş korsesi işe yarar mı?
Eğer sorununuz sadece masa başında yanlış oturmaktan kaynaklanan "postüral (duruşsal)" bir tembellikse korse durumu hatırlatmak için kısa süreli işe yarar. Ancak omurgadaki kemiklerinizin yapısı "kama" şeklini almışsa (yapısal kifoz) veya ilerlemiş kireçlenmeniz varsa, o korseler hiçbir işe yaramaz. İleri yaş ve yapısal eğriliklerde tıbbi düzeltme ve cerrahi destek şarttır.
Skolyoz (Omurga eğriliği) teşhisi kondu, ameliyatsız düzelmesi mümkün mü?
Eğriliğin derecesine ve hastanın yaşına göre değişir. Büyüme çağındaki çocuklarda düşük açılı eğrilikler kişiye özel skolyoz korseleri ve spesifik fizik tedavi (Schroth yöntemi) ile durdurulabilir. Ancak eğrilik cerrahi sınırı (40-45 derece üstünü) aşmışsa, iç organlara (akciğer ve kalbe) baskı yapmaya başlayacağı için cerrahi müdahale (platinle düzeltme) kaçınılmazdır.
Sırt fıtığı ameliyatları boyun ve bel fıtıklarına göre neden daha tehlikelidir?
Çünkü sırt (torakal) bölgesindeki omurilik kanalı anatomik olarak boyun ve bele göre çok daha dardır. Buradaki omuriliğin esneme payı yoktur. Bu yüzden sırt fıtıklarına müdahale sıfır hata toleransı gerektirir ve sadece deneyimli ortopedi ve omurga cerrahları tarafından mikrocerrahi yöntemlerle yapılmalıdır.
Sırt ağrılarım geceleri artıyor ve beni uykudan uyandırıyor. Bu normal mi?
Hayır, mekanik bir omurga ağrısı dinlenmekle ve yatmakla azalmalıdır. Omuz ve sırt bölgesindeki ağrı dinlenmeye rağmen geçmiyor, geceleri uykudan uyandırıyor ve istirahatle artıyorsa bu tıp dilinde bir "Kırmızı Bayrak"tır. Kemik enfeksiyonları veya omurga tümörleri gibi ciddi sorunların habercisi olabileceği için acil detaylı tarama gerektirir.
Masa başı çalışıyorum, sırt ağrılarından kurtulmak için hangi sporu yapmalıyım?
Sırt ve merkez (core) kaslarınızı iki taraflı ve simetrik olarak çalıştıran sporlar omurganızın en büyük ilacıdır. Yüzme (özellikle sırtüstü) ve kürek çekme makinesi, kürek kemiklerinin etrafındaki kasları çelik gibi sağlamlaştırarak omurganıza binen stresi sıfırlar ve duruşunuzu anında dikleştirir.
El bileği ağrısının en yaygın nedenleri nelerdir?
El bileği ağrısı; karpal tünel sendromu (sinir sıkışması), tendon iltihapları (Örn: De Quervain), ganglion kistleri, burkulmalar ve eklem kireçlenmesi gibi nedenlerden kaynaklanır. Net teşhis ortopedik muayene ile konur.
Ellerimde uyuşma ve karıncalanma var (Karpal Tünel), ameliyat kesin çözüm mü?
Evet, karpal tünel ameliyatı erken evrede yapıldığında kesin çözüm sunar. Median sinirin üzerindeki baskı (bağ) kesilerek uyuşma ve ağrı anında ortadan kaldırılır. Ancak aylarca beklenirse sinir ölümü başlayabilir.
Karpal Tünel (Sinir Sıkışması) ameliyatı uzun sürer mi, hastanede yatar mıyım?
Hayır. Lokal anestezi altında (sadece el uyuşturularak) yapılan bu mini-cerrahi yaklaşık 15-20 dakika sürer. Hasta aynı gün, ameliyattan hemen sonra yürüyerek taburcu olur.
Tetik parmak (takılma) ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Erken evrede istirahat, özel ateller ve kortizon enjeksiyonları ile ameliyatsız çözülebilir. Ancak parmak sürekli kilitli kalıyorsa, daralan kılıfın ufak bir lokal müdahale ile gevşetilmesi (açılması) kesin çözümdür.
Başparmak kökündeki ağrı (De Quervain) neden olur, tedavisi nedir?
Başparmağı hareket ettiren tendonların, bilek tarafındaki kılıf içinde iltihaplanıp sıkışmasıdır (özellikle yeni annelerde bebeği taşımaktan çok sık görülür). Atelleme ve lokal enjeksiyonlar ile tedavi edilir, geçmezse gevşetme cerrahisi yapılır.
El tendonum kesildi, ameliyat sonrası parmağımı hemen hareket ettirebilir miyim?
Tendon kesileri mikrocerrahi ile acil onarılmalıdır. Ameliyat sonrası tendonun kaynaması 6-8 hafta sürer. Bu süreçte tendonun kopmaması ama aynı zamanda yapışıp donmaması için doktor kontrolünde çok spesifik, özel bir fizik tedavi ateli kullanılmalıdır.
El bileğindeki Ganglion kisti tehlikeli midir, kansere dönüşür mü?
Ganglion kistleri, eklem sıvısı dolu iyi huylu kitlelerdir. Asla kansere dönüşmezler. Ancak ağrı yapıyorsa, sinirlere baskı yapıyorsa veya estetik olarak hastayı çok rahatsız ediyorsa cerrahi olarak tamamen çıkarılabilirler.
El kireçlenmesi (osteoartrit) tedavisi nasıldır, ameliyat gerekir mi?
Erken evrede ateller, ağrı kesiciler ve PRP enjeksiyonları ile ilerlemesi durdurulmaya çalışılır. Ancak eklem tamamen harabolmuş ve hasta bardağı bile tutamıyorsa, ağrıyı kesmek için o eklemi dondurma veya küçük protezler takma ameliyatı yapılır.
Bilek kırığı (Radius) sonrası alçı çıkarıldı, kolum kaskatı. Düzelir mi?
Evet düzelir. Uzun süreli alçı kullanımından sonra el bileğinde kısıtlılık ve sertlik olması beklenen bir durumdur. Alçı çıkarıldıktan hemen sonra başlanan agresif fizik tedavi ve sıcak uygulamalar ile bilek 1-2 ay içinde normal hareket açıklığına kavuşur.
Bilgisayar karşısında çalışanlar Karpal Tünel olmamak için ne yapmalı?
Klavye ve fare (mouse) kullanırken el bileğinizi yukarı doğru kırık (bükülü) tutmayın; mutlaka bilek destekli mousepad kullanın. Saat başı bileklerinizi öne ve arkaya doğru esneterek sinir tünelini rahatlatın.
Topuk dikeni yürümeyi engelleyecek kadar ağrı yapar mı?
Evet. Özellikle sabah yataktan kalkıp atılan ilk adımlarda topukta cam kırıklarına basıyormuş hissi yaratır. İsmine aldanmayın; asıl sorun kemikteki diken değil, ayak tabanındaki zarın (plantar fasya) iltihaplanmasıdır.
Topuk dikeni için ESWT (Şok Dalga Terapisi) kesin çözüm mü, can acıtır mı?
ESWT ameliyatsız tedavide altın standarttır. Cilt dışından verilen ses dalgaları o bölgede yeni kanlanma yaratarak dokuyu iyileştirir. İşlem 5-10 dakika sürer, hafif bir vurma hissi yaratır ancak dayanılmaz bir acısı yoktur; hemen ardından yürüyerek işinize dönebilirsiniz.
Halluks Valgus (Başparmak çıkıntısı) gece ateli veya makarayla düzelir mi?
Kesinlikle düzelmez. Ateller sadece ağrıyı anlık hafifletir. Halluks Valgus mekanik bir kemik açılanmasıdır. Kemiğin yapısı bozulduğu için bu durumu kalıcı olarak düzeltmenin tek yolu anatomik düzeltme (osteotomi) ameliyatıdır.
Ayak bileğim burkuldu, üstüne basabiliyorum ama şiş, kırık olabilir mi?
Evet. Ayak bileği bağ yırtıkları veya kılcal kırıklar üstüne basmanıza izin verebilir ama bu hasarın olmadığı anlamına gelmez. "Kendi kendine geçer" diyerek şiş ve morarmış bir bilekle yürümeye devam etmek, ileride kronik bağ gevşekliğine ve kalıcı hasara yol açar.
Düz tabanlık sadece çocuklarda mı görülür?
Hayır. Yetişkinlerde de aşırı kilo, ağır travmalar veya ayak kavisini tutan tendonların (Posterior Tibial Tendon) zamanla yıpranması nedeniyle sonradan gelişebilir. İleri yaşlarda diz/bel kireçlenmesi yapmaması için özel ortopedik tabanlık (ortez) kullanımı şarttır.
Aşil tendonum koptu, ameliyatsız alçıyla kaynar mı?
Hareketli ve genç/orta yaş hastalarda alçıyla kaynama yetersizdir ve tekrar kopma riski çok yüksektir. Profesyonel veya aktif sporcular için tek güvenli ve kesin çözüm, kopan tendonun sağlam dikişlerle acil olarak cerrahi yöntemle dikilmesidir.
Tırnak batması ameliyatında tırnağın tamamı mı çekiliyor?
İlkel kliniklerde evet ama modern ortopedide hayır. Tırnağın tamamını çekmek ağrılıdır ve batma tekrar eder. Kliniğimizde uyguladığımız yöntemde, sadece batan kenar (köküyle birlikte) ince bir şerit halinde çıkarılır. Tırnağın estetiği bozulmaz, tekrarlama riski sıfıra iner.
Ayak bileği artroskopisi (kapalı ameliyat) hangi durumlarda yapılır?
Aylarca geçmeyen ayak bileği ağrılarında, kıkırdak zedelenmelerinde ve eklem içinde sıkışan serbest kemik/kıkırdak parçalarının (eklem faresi) temizlenmesinde kullanılır. Sadece 0.5 cm'lik ufak deliklerden girildiği için iyileşme inanılmaz hızlıdır.
Diyabet hastaları ayak yaralarından (Diyabetik Ayak) korunmak için ne yapmalı?
Şeker hastalığı ayaktaki sinirleri öldürür (his kaybı). Hasta ayağına batan taşı hissetmez ve o taş devasa bir yaraya dönüşür. Bu yüzden diyabetliler ASLA çıplak ayakla yere basmamalı, her gece tabanlarını aynayla kontrol etmeli ve özel dikişsiz diyabet ayakkabıları giymelidir.
Başparmak çıkıntısı (Halluks Valgus) ameliyatı olursam aylarca yürüyemez miyim?
Tam aksine. Ameliyattan hemen sonra topuğunuza yük vererek yürümenizi sağlayan, ön tarafı açık özel tasarım bir "Halluks Valgus Ayakkabısı" giydirilir. Bu ayakkabı sayesinde koltuk değneğine dahi ihtiyaç duymadan aynı gün yürüyerek taburcu olursunuz.
Kasık bölgemde şiddetli ağrı var, fıtık mıyım yoksa kalça kireçlenmesi mi?
Kasıktan dize doğru vuran, özellikle merdiven çıkarken, çorap giyerken veya bacak bacak üstüne atarken artan kasık ağrılarının en büyük sebebi kalça eklemi sorunlarıdır (Kireçlenme, kemik çürümesi veya kalça sıkışması). Fıtıkla karıştırılmaması için ortopedik muayene şarttır.
Kalça kireçlenmesi ameliyatsız tedavi edilebilir mi?
Eğer kireçlenme başlangıç evresindeyse ve kıkırdak tamamen yok olmamışsa; kilo verme, kök hücre (PRP) veya hyalüronik asit enjeksiyonları ile ameliyatsız olarak uzun yıllar idare edilebilir. Ancak kemik kemiğe sürtüyorsa tek ve kesin çözüm kalça protezi ameliyatıdır.
Kalça protezi ameliyatından sonra bacaklarımda kısalık veya uzunluk farkı olur mu?
Günümüzde uyguladığımız Robotik Kalça Protezi cerrahisi ve 3D bilgisayarlı planlama sayesinde protez, milimetrik bir hassasiyetle yerleştirilir. Bu üstün teknoloji, insan eline bağlı hata payını sıfıra indirerek bacak boyu eşitsizliği riskini tamamen ortadan kaldırır.
Robotik Kalça Protezi ameliyatından sonra ne zaman yürüyebilirim?
Hastalarımızı aylarca yatakta tutmuyoruz. Robotik teknolojinin dokuya gösterdiği maksimum saygı ve minimum kas kesisi sayesinde, hastalarımız ameliyatın hemen ertesi günü üzerine tam yük vererek yürüteç yardımıyla yürütülmektedir.
Avasküler Nekroz (Kemik Çürümesi) neden olur, sadece yaşlılarda mı görülür?
Hayır, Avasküler Nekroz (AVN) aksine 30-50 yaş arası genç ve aktif bireylerde daha sık görülür. Uzun süreli ve yüksek doz kortizon ilaç kullanımı, aşırı alkol tüketimi veya geçirilmiş kalça travmaları en yaygın sebepleridir.
Kalça kırığı ameliyatlarında neden "Yarım (Parsiyel) Protez" tercih ediliyor?
İleri yaş kalça kırıklarında hastayı anestezi altında saatlerce tutmamak ve ertesi gün hemen ayağa kaldırmak hayati önem taşır. Yuva sağlamsa sadece kırılan top kısmına Yarım Protez takılarak ameliyat süresi kısaltılır ve yatak komplikasyonları (pıhtı, akciğer enfeksiyonu) engellenir.
Bebekliğimde kalça çıkığım varmış ama geçmiş, ileride sorun yaratır mı?
Eğer bebeklikteki çıkık kusursuz bir şekilde tedavi edilmemişse, yuva sığ kalmış demektir. Bu durum gençlikte belirti vermese de 20'li ve 30'lu yaşlarda eklemin anormal sürtünmesine ve çok erken yaşta kalça kireçlenmesine yol açabilir.
Kalça sıkışma sendromu (FAI) kapalı ameliyatla (Artroskopi) tedavi edilebilir mi?
Evet. Gençlerde kasık ağrısının bir numaralı sebebi olan kalça sıkışması ve labrum (conta) yırtıkları, sadece yarım santimetrelik deliklerden girilerek yapılan Kalça Artroskopisi ile tedavi edilir. İyileşme süreci açık ameliyata göre inanılmaz derecede hızlıdır.
Kalça protezi ömürlük müdür, kaç yılda bir değiştirilmesi gerekir?
Eski protezlerin ömrü 10-15 yılken, günümüzde kullandığımız yeni nesil seramik/polietilen protezler Robotik Cerrahi ile milimetrik sürtünme açısıyla yerleştirildiğinde 25-30 yıl veya hastanın ömrü boyunca sorunsuz dayanabilmektedir.
Kalça protezi ameliyatı olan biri spor yapabilir mi, bağdaş kurabilir mi?
İyileşme süreci tamamlandıktan (3-6 ay) sonra yüzme, bisiklet, eliptik gibi düşük darbeli sporlar rahatlıkla yapılabilir. Robotik cerrahinin sağladığı mükemmel dizilim sayesinde hastalar günlük yaşamlarında tama yakın hareket açıklığına ve bağdaş kurma özgürlüğüne kavuşurlar.
