Impingement Sendromu

Impingement Sendromu Nedir?

İmpingement sendromu, eklem hareketi sırasında kemik yapılar ile yumuşak dokular (tendon, labrum, bursa) arasında tekrarlayan mekanik sıkışma ve sürtünme sonucu gelişen, ilerleyici karaktere sahip bir ortopedik patolojidir. En sık omuz ve kalça eklemlerinde görülür ve temel problem “hareket alanı ile anatomik boşluk arasındaki uyumsuzluk”tur.

Omuzda bu durum rotator manşet tendonlarının akromion altında sıkışması şeklinde ortaya çıkar. Kalçada ise femur başı-boyun bileşkesi ile asetabulum arasındaki anormal temas sonucu labrum ve kıkırdak yapılar hasar görür.

Uzun süre devam eden mekanik sıkışma, sadece ağrıya değil, tendon dejenerasyonu, labral yırtıklar ve erken kireçlenmeye kadar ilerleyebilen yapısal bozulmalara neden olabilir.

Impingement Sendromu Ne Demek?

İmpingement, “sıkışma” anlamına gelir. Ortopedik olarak bu terim, eklem hareketi sırasında yumuşak dokuların kemik yapılar arasında dar bir alanda sıkışmasını ifade eder.

Bu durum iki ana klinik tabloyu kapsar:

• Omuz sıkışma sendromu (subakromial impingement): Rotator manşet tendonları ve subakromial bursa etkilenir.
• Kalça sıkışma sendromu (femoroasetabular impingement – FAI): Femur ve asetabulum arasında uyumsuz temas oluşur.

Her iki durumda da problem sadece “ağrı” değil, eklem mekaniğinin bozulmasıdır.

Impingement Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı; hastanın şikayetleri, klinik muayene ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi ile konur.

Omuz değerlendirmesi:

• Neer testi ve Hawkins-Kennedy testi
• Kol kaldırma sırasında ağrılı ark değerlendirmesi
• Kas gücü ve rotator manşet fonksiyon analizi
• Röntgen ile akromion şekli ve kemik çıkıntıların incelenmesi
• MR ile tendon yırtığı, bursit ve ödem değerlendirilmesi

Kalça değerlendirmesi:

• FADIR (flexion-adduction-internal rotation) testi
• FABER testi
• Kalça hareket açıklığının analizi
• Röntgen ile CAM ve Pincer deformitelerinin değerlendirilmesi
• MR/MR artrografi ile labrum ve kıkırdak hasarının incelenmesi

Erken tanı, eklemde geri dönüşü olmayan hasar oluşmadan müdahale edilmesini sağlar.

Impingement Sendromu Hangi Şikayetlere Yol Açar?

İmpingement sendromu hem omuz hem kalçada benzer mekanik ağrı paternleri oluşturur:

Omuzda:

• Kol kaldırırken keskinleşen ağrı
• Gece ağrısı ve üzerine yatamama
• Raflara uzanma, giyinme gibi hareketlerde zorlanma
• Omuzda güç kaybı ve çabuk yorulma
• Hareket sırasında sürtünme ve takılma hissi

Kalçada:

• Kasık bölgesine yayılan ağrı
• Uzun süre oturma sonrası kalkarken ağrı
• Merdiven çıkma ve çömelmede zorlanma
• Spor sırasında kalçada sıkışma hissi
• Hareket kısıtlılığı ve performans düşüşü

İmpingement Sendromu Belirtileri

• Aktivite ile artan mekanik ağrı
• Eklem içinde sıkışma veya blokaj hissi
• Hareket açıklığında azalma
• İleri evrede istirahat ağrısı
• Kas güçsüzlüğü ve fonksiyon kaybı
• Spor performansında belirgin düşüş

Omuz Sıkışması Neden Olur?

Omuz sıkışması genellikle subakromial boşluğun daralmasına bağlı gelişir:

• Akromionun anatomik olarak kavisli veya çıkıntılı olması
• Rotator manşet tendonlarında kalınlaşma ve dejenerasyon
• Subakromial bursada inflamasyon
• Tekrarlayan baş üstü aktiviteler
• Skapular hareket bozukluğu (kürek kemiği disfonksiyonu)
• Kas dengesizlikleri ve postür bozukluğu

Kalça Sıkışması Neden Olur?

Kalça sıkışması femur ve asetabulum arasındaki uyumsuz temastan kaynaklanır:

• CAM deformitesi (femur başı-boyun birleşiminde çıkıntı)
• Pincer deformitesi (asetabulumun aşırı örtücülüğü)
• Kombine tip sıkışmalar
• Yoğun spor yüklenmesi (özellikle futbol, dans, dövüş sporları)
• Genetik ve anatomik varyasyonlar
• Tekrarlayan derin kalça fleksiyonu

Omuz Sıkışması Kimlerde Görülür?

• Baş üstü çalışan meslek grupları
• Yüzme, tenis, voleybol gibi sporcular
• 40 yaş üzeri bireyler
• Omuz kas gücü zayıf kişiler
• Uzun süre masa başında çalışanlar ve postür bozukluğu olanlar

Kalça Sıkışması Kimlerde Görülür?

• Genç ve aktif sporcular
• Futbol, basketbol, dans gibi sporlarla uğraşanlar
• Kalça fleksiyonu yoğun aktiviteler yapanlar
• Anatomik olarak dar kalça yapısına sahip bireyler
• Uzun süre oturarak çalışan kişiler

İmpingement Sendromu Tedavi Seçenekleri Nelerdir?

Tedavi, hastalığın evresine ve yapısal bozukluğun derecesine göre planlanır. Temel amaç ağrıyı azaltmak değil, sıkışmaya neden olan mekanik problemi ortadan kaldırmaktır.

1. Konservatif tedavi

• Aktivite modifikasyonu (zorlayıcı hareketlerin azaltılması)
• Anti-inflamatuvar ilaçlar
• Buz uygulaması ve ödem kontrolü
• Kas dengesini düzeltmeye yönelik fizik tedavi
• Skapula ve kalça stabilizasyon egzersizleri

2. Rehabilitasyon programları

• Rotator manşet güçlendirme (omuz)
• Kalça çevresi kas güçlendirme
• Postür ve biyomekanik düzeltme
• Esneklik ve mobilite çalışmaları
• Fonksiyonel hareket eğitimi

3. Enjeksiyon tedavileri

• Subakromial kortizon enjeksiyonları (omuz)
• Kalça eklem içi enjeksiyonlar (seçilmiş vakalarda)
• PRP gibi biyolojik tedaviler (destekleyici amaçlı)

Cerrahi tedavi

Konservatif tedaviye yanıt alınamayan ve yapısal sıkışması olan hastalarda uygulanır:

• Omuzda artroskopik subakromial dekompresyon
• Kalçada artroskopik femoroasetabular sıkışma düzeltme
• Labrum tamiri
• Kemik şekillendirme (osteoplasti)

Cerrahi yaklaşım kapalı yöntemlerle yapılır ve hedef eklem mekaniğini yeniden normalleştirmektir.

Op. Dr. Fatih Volkan Tercan’ın İmpingement Sendromuna Yaklaşımı

İmpingement sendromu, hem omuz hem kalçada doğru analiz edilmediğinde yalnızca ağrı tedavisi ile yönetilmeye çalışılan ancak altta yatan mekanik bozukluk devam ettiği için tekrarlayan şikayetlere neden olan bir hastalıktır.

Op. Dr. Fatih Volkan Tercan’ın yaklaşımında:

• Her hastada detaylı fizik muayene ve görüntüleme ile doğru evreleme yapılması
• Ağrıya değil, ağrıyı oluşturan mekanik probleme odaklanılması
• Önceliğin her zaman konservatif tedavi ve fonksiyonel rehabilitasyon olması
• Sporcularda performans kaybını önleyecek şekilde kişiye özel planlama yapılması
• İleri vakalarda artroskopik cerrahi ile anatomik düzeltme sağlanması

Bu yaklaşım hem erken evrede ameliyatsız iyileşme şansını artırır hem de cerrahi gereken hastalarda daha öngörülebilir ve kalıcı sonuçlar elde edilmesini hedefler.